Mitokondri kaynaklı kalıtsal genetik anomaliyi önlemek için uygulanan tartışmalı mitokondri nakli tedavisinin başarısı İngiltere’de yeni doğan bebekle kanıtlandı.
Bu işlemde bebeğin genetik yapısı üç ayrı kişinin genetik kodlarını içeriyor. Bir genetik baba ve iki genetik anneye sahip bu bebek Newcastle tüp bebek merkezinde daha önceden alınan deneme yetkisi sonrası uygulanan tedavi ile dünyaya geldi.
Dünyada mitokondri nakli ile ilk doğum 2016 yılında Meksika da gerçekleşmiş ve bir nöro-metabolik hastalık olan ve merkezi sinir sistemini etkileyen Leigh Sendromuna sahip bir annenin sağlıklı çocuk sahibi olması sağlanmıştı.
Mitokondri nakli nasıl uygulanıyor?
Mitokondri DNA sı çocuğa anneden geçiyor ve diğer genetik bilgilerin yaklaşık % 0,1 gibi bir kısmını oluşturuyor. Her ne kadar toplam içindeki oranı çok düşük görünse de mitokondri DNA sında ki genetik hasarlara bağlı hastalıklar ortaya çıkabiliyor. Böyle bir durumda anne adayının yumurtası içindeki çekirdek (temel genetik kodlarının bulunduğu bölge) alınarak yine çekirdeği çıkarılmış ve sağlıklı mitokondriler içeren donör/bağışçı yumurtasının içine aktarılıyor.
Bu işlem sonucunda oluşan embriyonun genetik yapısı %99,8 anne ve babaya kalan kısmı da kullanılan donör/bağışçıya ait oluyor. Donöre ait kısımda yaklaşık 37 civarında gen olduğu biliniyor.
Mitokondrinin görevi nedir? Bebeğin sağlığını nasıl etkiler?
Normal gelişim gösteren embriyoda mitokondrilerin temel amacı ilerde organları oluşturacak hücrelere enerji sağlamasıdır. Bu yüzden mitokondri de olabilecek mutasyon yani genetik anomaliler bebeğin büyümesi sürecinde beyin, kalp, karaciğer ve diğer hayati organları etkileyebilir. Dünya genelinde 4.300 gebelikten birinde mitokondriye bağlı hastalık görüldüğü tahmin edilmektedir.
