Sperm Donasyonu (Sperm Donation)
Doğumdan gelen anomaliler nedeniyle veya daha sonradan erkelerde sperm üretimi durabilir veya oluşan spermler dölleme işlemi için yetersizdir. Örneğin çocuklukta geçirilmiş ateşli hastalıklar, genetik anomaliler, ağır ilaç kullanımı ve/veya daha sonraki süreçte geçirilen cerrahi işlemler bazen sperm üretiminin sonlanmasına veya oluşan hücrelerin zarar görmesine neden olabilir. Bu durumda çocuk sahibi olmak için donor spermi kullanmak gerekir. Bu işlem sperm donasyonu olarak adlandırılır.
Donor/Bağışçı seçimi nasıl yapılır?
Yumurta bağışçılarının aksine sperm bağışçıları akredite sperm bankalarından seçilir. Bu kurumlarda sperm bağışçılarına birçok genetik ve biyokimyasal test yapılır. Sperm almak isteyen çiftler bir çok özelliği inceleyerek kendileri için uygun olduğunu düşündüğü donörü seçip bu bankalardan satin alabilmektedir. Bazı durumlarda işlemin uygulanacağı klinikte daha önceden getirilmiş örnekleri sertifikalarına bakarak seçebilirler. Sperm örnekleri dondurulmuş olduğundan tedavi hastanın durumu göz önüne alınarak planlanır, yumurta donörlerinde olduğu gibi senkronizasyona gerek yoktur.
İşlem aşamaları:
Donör/ Bağışçı seçimi : Donör sertifikalarından fiziksel, etnik ve diğer detaylar incelenerek seçim yapılır.
Yumurta Stimülasyonu (Ovaryan Stimülasyon) ve alıcı rahim hazırlığı: Anne adayının yumurtaları kullanılacağından, anne adayının oosit rezervi ve hormone düzeylerine bağlı olarak bir tedavi planı hazırlanır ve ilaçlar yardımıyla yumurta gelişimi sağlanır.
Yumurtaların Toplanması (Oosit Aspirasyonu /OPU): İstenen aşamaya gelen yumurtalar daha önce yapılan çatlatma iğnesinin saatine göre ultrason altında cerrahi yöntem ile aspire edilir. Aynı gün donor spermi çözülerek işlem için hazırlanır. Toplanan yumurtalardan olgun olanlar hazırlanan sperm ile döllenerek kültür ortamında takibe alınır.
Döllenme ve Embriyo Transferi: Laboratuvar ortamında gerçekleşen döllenme işlemi yumurta toplama gününden bir gün sonra control edilir. Döllenen yumurtalar özel kültür ortamlarında bekletilerek embryo gelişimi izlenir. İsteğe bağlı olarak bölünme veya blastosist aşamasında gelen yumurtalardan 1 veya 2 tanesi anne adayının rahmine transfer edilir. Kalan embriyolardan kalitesi uygun olanlar daha sonra kullanılmak üzere dondurularak saklanır.
Gebelik Testi: Embriyo transferinden 10-12 gün kan veya idrar testi ile gebeliğin oluşup oluşmadığı yani embriyonun rahime tutunup büyümeye devam ettiği teyit edilir.